Define Arama Nasıl Yapılmalıdır?

define_aramaBilindiği üzere ülkemizde dahası dünya genelinde kazı ve define arama çalışmaları büyük bir hızla devam etmekte. İnsanlar define bulmak adına gerek devletten izinli gerek izinsiz olarak gizli kazı çalışmaları yapmakta. Elbette doğrusu devletten izinli olarak ve devlet görevlilerinin rehberliğinde yapılan kazı çalışmalarıdır. Zira diğer türlü yapılan define arama çalışmalarında kazı yapan kişiler buldukları tarihi eserlere gereken önemi vermemekte bilerek yada farkında olmadan tahrip edebilmekte yada ülkemizde kalması gereken bir tarihi eseri değerinin çok altında bir fiyatla yurt dışından bağlantı sağladıkları alıcılara satabilmektedir. Bu durumda kültür varlıklarımız kaybolmaktadır. Bu durumların yaşanmaması için doğru olan hareket define aramak için yapılan çalışmaların kanunlara uygun ve resmi bir şekilde yürütülmesidir. Bu bağlamda  2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 50. Maddesi ve buna bağlı olarak çıkarılan Define Arama Yönetmeliği çerçevesinde define aranmasına izin verilmekte olduğu define aramak isteyenler tarafından bilinmelidir.

Define aramak isteyenlerin yapması gereken define araması yapacakları mekanın bağlı olduğu müze müdürlüğüne bir dilekçe ile müracaat etmektir. Bu dilekçede yapılacak armanın amacı açık ve net bir şekilde belirtilir. Define aranacak yerin il, ilçe, bucak, köy, mahalle, sokak ve ev numarasıda detaylı bir şekilde bildirilir. Dahası define aranacak yerin ekili, dikili, meskun, gayrimeskun, tapulu ve tapusuz olup olmadığı ve kime ait olduğuda dilekçede ayrıca yer almalıdır.

İlgili Müze Müdürlüğünce, define araması yapılacak yerin 2683 sayılı Kanun’un 6ncı maddesince belirtilen yerler ile tespit ve tescil edilen sit alanları ve mezarlıklar dahilinde olup olmadığı, define aranmasında herhangi bir sakınca bulunup, bulunmadığı tespit edilir. Dilekçe ile yapılan bu müracaat uygun bulunduğu takdirde başvuran kişi yada gruba define arama ruhsatı verilir. Verilen define arama ruhsatının süresi bir yıldır.  Dahası define araması aralıksız olarak en fazla bir ay devam eder. Hava muhalefeti yada tabii afetler sebebi ile bu süre içinde arama işlemi bitirilemezse bir defaya mahsus olmak kaydıyla mülki amirce en fazla bir ay daha uzatılabilir. Define Arama ile ilgili Define Arama Yönetmeliği maddelerini aşağıdan okuyabilirsiniz.

golgeli_cizgi

Define Arama Yönetmeliği  – ( Kaynak : www.kulturturizm.gov.tr )

(Bu mevzuat sayfaları Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından derlenmekte ve güncellenmektedir.)

(Resmi Gazete Tarihi: 27 Ocak 1984 Resmi Gazete Sayısı: 18294)

Amaç
Madde 1: 
Bu yönetmeliğin amacı; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nda belirtilen yerler dışında define aramalarında uyulacak esasları belirlemektedir.

Kapsam
Madde 2:
 Bu yönetmelik, define arama ruhsatının verilmesine, define arayıcıdan istenecek belgelere, aramanın nasıl yapılacağına ve çıkan defineden arayıcıya tanınacak haklara ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak
Madde 3:
 Bu yönetmelik 2863 sayılı Kanun’un 6 ve 50 nci maddeleriyle, Medeni Kanun’un 696 ve 697 nci maddeleri uyarınca hazırlanmıştır.

Kısaltmalar
Madde 4:
  Bu yönetmelikte geçen:

“Bakanlık”, “Kültür ve Turizm Bakanlığını,

“Müze”; Eski eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğüne bağlı Müzeleri, ifade eder.

Müracaat
Madde 5: 
Define aramak isteyenler, define arayacakları yerin bağlı olduğu mülki amire bir dilekçe ile müracaat ederler.

Madde 6: Dilekçede arama maksadı açıkça belirtilir ve define aranacak yerin il, ilçe, bucak, köy, mahalle, sokak ve ev numarası bildirilir. Ayrıca bu yerin ekili, dikili, meskun, gayrimeskun, tapulu ve tapusuz olup olmadığı ve kime ait olduğu açıklanır.

Madde 7:
a)Define aranacak sahanın yetkili teknik elemana çizdirilmiş, İl Bayındırlık Müdürlüğünce tasdikli, 1/500 ölçekli tasviye münhanili haritası veya krokisi,

b)Krokisi çıkarılamayacak ev ve bunun gibi yerler için ise ada, parsel ve çap numarasını belirten vaziyet planı,

c)Uzaktan ve yakından olmak üzere çeşitli yönlerden çekilmiş net fotoğrafları,

d)Define aranacak yer sahipli ise; gerçek kişilerden noterden tasdikli muvafakatname, tüzel kişilerden de yetkili organlarından alınacak muvafakat yazısı, eklenir.

Madde 8: Define aranacak yer 100 m2’yi geçemez. Bu yer verilecek fotoğraflarla harita veya krokiler üzerinde işaretlenir.

Madde 9: Mülki amir, define aranacak yerin 2863 sayılı Kanun’un 6ncı maddesinde belirtilen yerler ile tesbit ve tescil edilen sit alanları ve mezarlıklar içinde olup olmadığını, define aranmasından sakınca bulunup, bulunmadığını, en yakın müze müdürlüğüne tesbit ettirir.

Madde 10: Müze Müdürlüğünce, müracaat uygun bulunduğu takdide define arama ruhsatı verilir. Ruhsatname bir yıl sürelidir. Define araması aralıksız en çok bir ay devam eder. Hava muhalefeti veya tabii afetlerden dolayı bu süre içinde bitirilemezse bir defaya mahsus olmak üzere mülki amirce en çok bir ay daha uzatılabilir.

Madde 11: Define araması, define aranacak yere en yakın müzeden görevlendirilecek ihtisas elemanı başkanlığında, Maliye ve Gümrük ve İçişleri Bakanlıklarının mahalli birer temsilcisi gözetiminde yapılır.

Genel Hükümler

Madde 12: Define aranacak yeri incelemeye gidecek müze ihtisas elemanı ile, aramada bulunacak ihtisas elemanı, Maliye, Gümrük ve İçişleri Bakanlıkları temsilcilerinin yol masrafı ve birinci derece devlet memuru harcırahı üzerinden yevmiyeleri define arayıcısı tarafından ödenir. Bu yevmiler günlük zorunlu giderleri karşılamadığı takdirde, aradaki fark yevmiyelerin %50’sini geçmemek şartıyla define arayıcısı tarafından ayrıca ödenir.

Madde 13:Define aramasından doğacak zarar ziyan ve kazı yapılan yerin eski haline getirilmesi ile ilgili masraflar define arayıcısına aittir. Bu masrafların tahmini tutarı ilgili müze müdürlüğünce tesbit edilir.

Madde 14: Define arama yerini incelemeye gidecek müze ihtisas elemanın harcırahı önceden 12 ve 13. maddelerde yazılı diğer harcamalar ise arama başlamadan önce arayıcı tarafından bir devlet bankasına müze müdürlüğü adına yatırılır. Müze Müdürünü aramadan önce görevlilere avans öder. Hizmetin yerine getirilmesinden sonra görevlileri verecekleri hakediş belgelerine göre kesin hesap yapılır. Artan para aracıya iade edilir.

Madde 15: Çalışmalar, görevliler ile arayıcının imzasını taşıyan tutanaklarla günü gününe tesbit edilir. Bu tutanaklar ve arama sonunda tanzim edilecek nihai tutanak Bakanlığa gönderilir.

Madde 16: Define aramasının mevzuat hükümlerine göre ilgililerce durdurulması halinde arayıcı hiçbir hak, zarar ve ziyan talebinde bulunamaz. Define aramalarında kültür ve tabiat varlığı bulunduğu takdirde arama derhal durdurulur ve durum Bakanlığa bildirilir. Arayıcı bulunan kültür ve tabiat varlıkları üzerinde hiçbir hak iddia edemez.

Madde 17: Define aramasında çıkan buluntular Bakanlıkça tayin edilecek en az üç kişilik bir uzman heyetine incelettirilir. Elde edilecek buluntular kültür ve tabiat varlığı ise müzelere, define ise Maliye ve Gümrük Bakanlığına teslim edilir.

Madde 18: Bulunan definenin Maliye ve Gümrük Bakanlığınca geçer akçe olarak değeri tespit edilir. Define Hazineye ait arazide bulunmuşsa %50’si arayıcıya, özel veya tüzel kişilere ait arazide bulunmuşsa, %40’ı arayıcıya, %10’u ise mülk sahibine verilir.

Kaldırılan Hükümler
Madd e19: 
14 Eylül 1973 gün ve 14855 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Define Araştırılması İle İlgili Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük
Madde 20: 
Bu Yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 21: 
Bu Yönetmeliği Kültür ve Turizm Bakanı, Maliye ve Gümrük Bakanı yürütür.

golgeli_cizgi

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*